Menu

Czytadełko

Transformersi. Superbohaterowie polskiej reklamy 80.-90. - Agata Jakóbczak

izusr

Jeśli za każdym razem klniesz pod nosem, gdy w kluczowym momencie świetnego filmu puszczają półgodzinne pasmo reklam, tak, że w końcu zaczynasz tracić wątek i wyłączasz telewizor albo jeśli tak jak ja ciągle zastanawiasz się, co za (pardon!) kretyn wymyślił wsadzenie pomiędzy bajki dla dzieci reklamy tamponów albo leku na hemoroidy, to odpuść. Wyłącz tv, rozsiądź się wygodnie i poczytaj tę książkę... O reklamie jakże innej od tego, czym dziś jesteśmy totalnie zalani. O czasach, które nie wrócą nigdy więcej. O latach, kiedy wyobraźnia twórców była ograniczona wyłącznie możliwościami ówczesnej techniki, choć i z tym w większości potrafili sobie poradzić. 

- Odkąd reklama okrzepła i stała się profesjonalna, pracuje się w niej inaczej - mówi reżyser. - Spotkania przedprodukcyjne, ustalanie każdego szczegółu, agencja, klient, akceptacje, zmiany... To wszystko pochłania czas i pieniądze. Wtedy w tydzień zrobiliśmy dziesięć filmów, teraz nie wiem, czy udałoby się zrobić jeden. Wolę inne wyzwania.* 

Agata Jakóbczak przenosi nas w początki lat osiemdziesiątych, kiedy na półkach w zasadzie wciąż było niewiele, ale już powolutku zaczęła kiełkować reklama, już zaczynano doceniać jej ogromny potencjał. Autorka z ogromną lekkością pisze o czasach, kiedy za pomocą odrobiny fantazji i niekonwencjonalnych pomysłów twórcy telewizyjnej promocji potrafili doprowadzić do wykupienia wszystkich zalegających w magazynach produktów, o których do tej pory nie słyszano lub słyszeć nie chciano. Prowadząc nas przez historię polskiej reklamy, pokazuje jej ogromny rozwój, przypomina największe reklamowe hity i przybliża początki kariery ludzi, którzy dziś są właścicielami najbardziej znanych stacji telewizyjnych oraz najbardziej rozpoznawalnych polskich reżyserów. Wiecie, że Ilona Łepkowska i Juliusz Machulski też tworzyli kiedyś reklamy?

Transformersi. Superbohaterowie polskiej reklamy 80.-90. to opowieść o tym jak pracowano nad kolejnymi reklamowymi filmami i jak ta praca zmieniała się na przestrzeni lat, ile wysiłku trzeba było włożyć w to, by zrealizować najbardziej szalone pomysły i ile ryzyka one wymagały, o tym jak wyglądały castingi, jak dobierano aktorów, jak radzono sobie z rzeczami, które ze względu na techniczne braki, wydawały się początkowo zupełnie niemożliwe. Ale Transformersi dla wielu czytelników będą też uroczą podróżą w przeszłość, w świat ich dzieciństwa i młodości, bo Agata Jakóbczak poza historią reklamy pisze też o rzeczach najbardziej kultowych dla lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych, o tym, czym żyli wtedy nastolatkowie, o zachodnich, powoli przesączających się do naszej rzeczywistości zjawiskach, którymi zachłystywały się tłumy. Zresztą, jedno bez drugiego nie mogłoby przecież istnieć. 

Dziewczyny chciały wyglądać jak Spice Girls - top ledwie zasłaniający biust, wystrzępione dżinsy biodrówki, legginsy w panterkę i niebotycznie wysokie buty - platformy. Do tego wycieniowane włosy z pasemkami pokolorowanymi maskarą albo zaplecione w warkoczyki z małymi kolorowymi spinkami. Na nadgarstkach obowiązkowo bransoletki uplecione z muliny, dekolty zdobiły chokery z poplątanej silikonowej żyłki. Odpowiednikiem dzisiejszych tabloidów czy portali typu Pudelek były czasopisma "Bravo" i "Popcorn" wydawane na niemieckiej licencji. W niektórych domach stanowiły owoc zakazany ze względu na przyspieszoną seksualną i obyczajową edukację, zapewnianą młodym czytelnikom przez rubrykę "Trudne pytania", czytaną z wypiekami na twarzy na szkolnych przerwach.**

Przypomnijcie sobie kultowe mydełko Fa, z pewną taką nieśmiałością poczytajcie o pierwszej transmitowanej w telewizji reklamie podpasek Always, powspominajcie kultowe produkty firmy Johnson&Johnson. A potem włączcie na chwilę telewizor, oglądnijcie kilka reklam i zastanówcie się jak wiele, mimo ogromnego rozwoju technologii, jednak straciliśmy. 

Agata Jakóbczak, Transformersi. Superbohaterowie polskiej reklamy 80.-90., Kraków, Wydawnictwo Znak 2018

*s. 82

**s. 133

© Czytadełko
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci